|
Iedere provincie heeft zo zijn eigen streekgerechten. Ook Zuid-Holland. Denk b.v. aan Haagse bluf, Gorkumse zoute bollen, Vlaardinger ijzerkoekjes, Haagse Hopjes, Goudse stroopwafels en Leidse hutspot. Ook Midden-Delfland heeft zo'n culinair hoogtepunt in de vorm van de Midden-Delfland Moppen. Nog niet wereldberoemd maar wel erg lekker!
Voor 25 moppen heeft u het volgende nodig:
60 gram bloem
60 gram zelfrijzend bakmeel
60 gram suiker
100 gram roomboter
1 gram zout
iets geraspte citroenschil
25 gram suiker om te rollen
De eerste zes ingrediënten in een kom doen. De boter met twee messen in kleine stukjes snijden en de massa met een koele hand vlug tot een samenhangende bal kneden. Van de bal een rol maken en deze door de suiker wentelen. De rol een half uurtje in de koelkast leggen. Ondertussen de oven voorverwarmen op 170 graden en een bakblik invetten. De rol in vrij dikke plakken snijden. Leg deze op het bakblik en plaatst dat 20 minuten midden in de oven.
De moppen zijn dan heel lichtbruin van kleur. Voorzichtig van de bakplaat nemen, plat neerleggen en even af laten koelen.
|
Macaroni met boerenkaas en ham, een tradioneel hoofdgerecht.
Benodigdheden (4 pers):
400 gr macaroni
2 plakken ham
2 dikke plakken Boerenkaas (bv van de zuivelboerderij)
1 beschuit of paneermeel
maggi aroma
boter
De macaroni met zout koken volgens gebruiksaanwijzing.
De plakken boerenkaas en plakken ham in dobbelsteentjes snijden.
Een ovenschaal invetten. De gare macaroni vermengen met de stukjes ham en boerenkaas, wat maggi erdoor roeren, bestooien met de fijngemaakte beschuit of paneermeel, 4 klontjes boter er over verdelen en in een hete oven ongeveer 30 minuten verwarmen totdat er zich een lichtbruin korstje vormt. Serveren met een frisse salade.
|
Smoort is een ouderwets nagerecht.
Eenvoudig te bereiden, smakelijk en apart!
Benodigdheden:
50 gram rozijnen
50 gram krenten
5 dl karnemelk
5 dl yoghurt
50 gram bloem
Bruine basterd suiker
Kaneel
De krenten en rozijnen in 3 dl warm water laten wellen.
4,5 dl karnemelk met de yoghurt en de uitgelekte krenten en rozijnen al roerende op een laag vuurtje verwarmen. De bloem met overgebleven 0.5 dl karnemelk tot een glad papje roeren en de verwarmde yoghurt-karnemelk hiermee al roerend binden. Serveer de smoort warm of koud met bruine suiker en kaneel.
|
het "neutje" en het "besje"
Bij alle boerderijen in het Midden Delfland gebied was van oudsher een boomgaard aanwezig. Met appel- en perenbomen, kroosjes ( klein soort pruim) en een kersenboom. Vaak stond er ook een notenboom op het erf. En natuurlijk bessenstruiken in de moestuin. Veel fruit werd verwerkt tot jam, sap en gelei of werd gedroogd en geweckt voor de wintermaanden. Omdat men vaak uiterst zuinig met de grondstoffen omging werden ook de pitten nog verwerkt! Dat leverde een lekker drankje op dat geserveerd kon worden als er visite kwam.
U heeft daarvoor nodig:
Pruimen en kersenpitten
1 fles brandewijn
6 ons kandijsuiker
Stukje pijpkaneel
De pitten met een hamer fijnstampen en in een stopfles doen. Overige ingrediënten toevoegen en de fles 6 weken wegzetten liefst op een zonnige plaats. Iedere dag even schudden. Het drankje zeven en in een fles bewaren.
Ook walnoten konden op deze manier verwerkt worden Daarvoor werden zogenaamde natte noten gebruikt. Dit zijn verse, nog zachte walnoten. Deze werden gepeld en 3 maanden weggezet in een liter brandewijn.
Daarna werd er dikke suikerstroop aan toegevoegd. Dit werd gemaakt van 500 gram suiker en ½ liter water. Het drankje wordt dan notenlikeur of een "neutje" genoemd.
Nog een smakelijk veel gemaakt drankje was het "Besje". Daar konden b.v. frambozen gebruikt voor worden. Deze werden ( ongewassen!) in een stopfles gedaan. Vervolgens werd hier een mengsel van 1 deel suiker en 2 delen brandewijn bijgedaan. Het fruit moest net onder deze vloeistof staan. Ook hier gold: in de zomer geplukt, met de feestdagen genieten!
|
Daar kun je niet met je "Poten" van afblijven!
"Welige akkers, groene bomen,
Malse weide, dartel vee
Nieuwe boter, zoete mêe,
Klare bronnen, koele stromen,
Frisse luchten, overvloed
Maakt het buitenleven zoet."
Deze regels komen uit het gedicht 'Akkerleven' van H.K.Poot. Poot is als boerenzoon in Schipluiden geboren en heeft hier ook als 'bouman' gewerkt. Het gedicht is in 1720 geschreven en geeft de belangrijkste boerenproducten van die tijd weer: Zuivel en graan ( mêe). Met deze ingrediënten gaan wij aan de slag om een echt Midden-Delfland gerecht te maken: De kaaspannenkoek!
Voor 6 pannenkoeken heeft u nodig:
± 142 gram tarwemeel
2 lepels havermoutvlokken
2 eieren
2,5 dl volle melk
1 mespuntje zout
50 gram gesmolten roomboter
Roomboter voor het bakken
Voor de vulling:
6 plakken jonge boerenkaas.
1. Zeef het meel in een kom, maak een kuitje in het midden en breek er de eieren in. Meng alles en voeg er de havermout en een vijftal lepels melk aan toe. Meng er geleidelijk de rest van de melk en het zout door met een spatel. Doe er ten slotte de gesmolten boter bij en meng tot een glad beslag. Leg een theedoek over de kom en laat het beslag een halfuur rusten.
2. Verhit wat boter in de koekenpan en verdeel een dunne laag beslag over de bodem. Bak één kant op een matig vuur goudbruin.
3. Draai de pannenkoek om, leg op één helft een plak kaas, en klap de pannenkoek dubbel. Draai het vuur laag, doe een deksel op de pan en wacht tot de onderkant bruin is.
4. Bak dan de andere kant op dezelfde manier. De pannenkoek zal dan mooi bruin zijn en de kaas goed gesmolten.
5. Garneer de pannenkoek met een klontje boter en serveer direct, bij voorkeur op een warm bord
|
Zuring groeide hier vroeger in de meeste moestuinen. U kunt als u wilt wilde zuring gebruiken die in ons gebied langs de slootkanten van de weilanden groeit. Pluk dan alleen de kleine blaadjes bij de top. De grotere bladeren zullen bitter smaken. Zuring is familie van de rabarber en een winterharde vaste plant, die u het beste in de volle grond kunt zetten in verband met hoogte en omvang. Zuring werd al in zeer vroege tijden als groente gegeten. De frisse, bitter-zuur smakende bladeren doen aan spinazie denken. De jonge blaadjes geven in combinatie met andere slasoorten een pittig accent aan salades (dan wel minder azijn in de dressing gebruiken). Verse zuring is het hele jaar door aanwezig, met een piekperiode in de lente. U kunt verse zuring 2 tot 3 dagen in een plastic zak in de koelkast bewaren. Delicatessenwinkels en sommige grootwarenhuizen verkopen ook zuring in potjes.
250 gram zuring
0.5 liter boerenkarnemelk
100 gram krenten en/of rozijnen
een paar lepels stroop
3 lepels meel
3 lepels water
Stroop de bladeren van de nerven af en snijdt ze fijn. Breng de karnemelk met de zuring zachtjes aan de kook. Goed roeren! Dan de stroop en de krenten en rozijnen toevoegen. Laat dit nog even op een laag vuurtje staan. Meng het meel met het water en roer tot het een glad papje is. Voeg dit aan de zuringmoes toe en roer tot het gebonden is. Het werd meestal koud geserveerd.
|
1 liter volle melk
50 gram meel
mespuntje zout
stroop of bruine suiker
Doe het meel in een kom en maak er een glad papje van door er telkens kleine scheutjes koude melk door te roeren. Zorg ervoor dat er geen klontjes in blijven. Voeg zo alle melk toe.
Voeg het zout erbij en breng dit al roerende aan de kook.
Serveer de lammetjes pap warm of koud met stroop of bruine suiker.
|
Vroeger waren de koelmogelijkheden beperkt en het gebeurde regelmatig dat de melk zuur werd. 'Dikke melk' werd dit genoemd en dat werd natuurlijk niet zomaar weggegooid maar gebruikt voor de bereiding van hangop. Het recept is wat aangepast maar de smaak is als vanouds!
2 liter boeren karnemelk
4 beschuiten
Bruine suiker
0,5 dl room
Zet een vergiet in een grote pan. Leg een vochtige (thee)doek in de vergiet en giet de karnemelk op deze doek. Het vocht zal door de doek heen druppen en de hangop blijft achter. Dit duurt een aantal uren. Schep de hangop in een schaal en roer er de ongeklopte room doorheen. Breek de beschuiten in een andere schaal en schep daar het mengsel overheen. Bestrooi het geheel met bruine suiker.
|
In de natuur rond je huis je voeding bij elkaar zoeken, is een gewoonte die wij eigenlijk niet meer kennen. Vroeger was dat wel anders. Uit archeologisch onderzoek in deze streek komt een aardig beeld naar voren wat de mensen door de eeuwen heen aten. En de meeste gewassen kunnen nog gewoon, vlak bij huis geplukt worden. Zo kunnen de bladeren van duizendblad, weegbree, dovenetel, zevenblad, perzikkruid, melkdistel, mede, brandnetel en bijvoet als spinazie bereid worden. Ook veel wortelstokken( b.v. van de waterlelie) en stengels ( akkerdistel) kwamen vroeger in de keuken terecht. De stengel van engelwortel kan, klein gesneden, verwerkt worden in cakes. Dat geeft een aparte smaak.
De paardebloem, een echte Midden-Delfland plant, is ook van culinaire waarde. Zowel de bladeren als de wortels kunnen gegeten worden. In het voorjaar is het jonge blad uitstekend te gebruiken in salades. De wortel kan worden gestoofd en levert dan een fris en licht bitter gerecht op. Ook de vlier, en beeldbepalende boom in Midden-Delfland, levert eetbare producten.
Een leuk gerecht om te bereiden zijn vlierbloesemsbeignets.
Hiervoor plukt u in het voorjaar wat van de schermachtige witte bloesem van de vlierstruik. Laat er een stukje stengel aan zitten zodat het een geheel blijft. Was ze in koud water en schud ze droog. Verhit frituurvet tot 180ºC.
Maak ondertussen een beslagje van:
150 gr. bloem,
1 ei en
1½ dl koude melk.
Haal de bloemschermen door het beslag en frituur ze in 4 minuten goudbruin (op dezelfde wijze als appelbeignets). Laat ze even op keukenpapier uitlekken en serveer ze warm, bestrooid met poedersuiker.
Let op: ook de bessen van de vlier zijn eetbaar, eet ze echter beslist niet rauw! Gebruik ze b.v. om een heerlijke jam van te maken.
|
een Midden-Delfland recept uit de vorige eeuw
Al eeuwenlang wordt er gevist in het waterrijke gebied van onze gemeente. Tegenwoordig alleen voor de sport, vroeger ook voor de consumptie en de verkoop. Al het viswater was verpacht. Dat niet iedereen zich aan het pachtrecht hield blijkt uit een aantal rechtzaken van het Hof van Holland. Zo trof in 1561 de pachter van het water tussen Hodenpijl en de 'cleyne vlietges' illegale 'vuijcke ende cuylne (kuilnetten) wel tot thyen toe in getale'aan. Hij kon zo zijn visrecht niet 'rustelick ende vredelick' gebruiken. De rechter stelde hem in het gelijk en de schuldigen moesten de gederfde inkomsten vergoeden.
Vrijwel alles wat in het water zwom werd gegeten.
Wij zochten voor u een recept op uit het begin van de vorige eeuw. Het komt uit het kookboekje 'Practische recepten voor de keuken'. En als het u niet uitkomt om zelf een snoek te vangen, ook met andere vissoorten is het erg lekker!
1 middelmatige groote snoek (ca. 1 K.G.)
1d.L ( 1 gewoon theekopje) water
Iets zout
100 G. (1 ons) boter
1 citroen
30 kleine aardappeltjes
Maak den snoek schoon, wrijf hem van binnen en buiten met zout in en leg hem, enigszins rondgebogen, in een vuurvasten schotel; leg in de overgebleven ruimte de aardappeltjes. Giet er het sap van een halven citroen bij en verdeel de boter over het geheele schoteltje; bestrooi den visch met wat paneermeel en zet dan den schotel in een vrij warmen oven. Bedruip af en toe den visch met de omringende vloeistof en keer van tijd tot tijd de aardappeltjes om. Reken voor het gaar worden ½ à ¾ uur en laat gedurende de laatste 10 minuten eenige citroenschijfjes (zonder pitten), gesneden van de nog overgehouden citroenhelft, op den visch meebakken. Gebruik, wanneer geen oven beschikbaar is, voor het stoven een platte pan met deksel; leg daarin den visch en de aardappelen op de bovenbeschreven wijze, en zet de goed gesloten pan op een zeer zacht vuur. Leg bij het opdoen den visch voorzichtig op een verwarmden vleeschschotel en schik er de aardappeltjes langs.
|
Het leven op de boerderijen in Midden-Delfland was vroeger wel anders dan nu.
's-Zomers was er altijd veel werk te doen. Zolang het licht was werkte men. Voor gezelligheid en visite bleef er weinig tijd over. In de winter was het anders. Dan gingen familie en vrienden bij elkaar op visite. De gasten kwamen net na het eten, om een uur of zeven. Op de kachel stond een chocoladeketel waar kopjes warme chocolademelk uit geserveerd werden. De mannen rookten een flinke sigaar, de vrouwen waren aan het breien of met een nuttig handwerkje in de weer. Het gezegde was immers "een paardentand en een vrouwenhand zijn altijd bezig". Ondertussen werd het reilen en zeilen in het gezin en op het bedrijf en het dorp besproken. Vervolgens genoten de dames nog van een zelfgemaakt glaasje advocaat. En de mannen van een oude genever. Zo tegen tienen was het feest weer voorbij want…….. morgen was het weer vroeg dag!
Benodigdheden:
12 eieren ( op kamertemperatuur)
400 gram suiker
Merg uit 1 vanillestokje
1 fles brandewijn ( 40%)
Advocaat wordt au bain-marie bereid. Dat wil zeggen dat de kom met ingrediënten in een pan met warm water geplaatst wordt.
In een kom, de eieren, de suiker en het vanillemerg kloppen tot een dikke massa. Onder voortdurend kloppen de brandewijn erbij schenken. Dan de kom in de pan heet water op het fornuis plaatsten. (Let op dat er geen water in komt! ) Blijven kloppen tot de advocaat gebonden is.
| |
11 Rode kool met bloedworst en appel
Ontdoe 1 rode kool van de buitenste bladen, snijd hem in tweeën, verwijder de stronk en snijd hem in lange dunne reepjes. Zet deze een dag van te voren in de volgende marinade:
2 glazen rode wijn, mespunt zout, 1 lepel honing, 6 kruidnagelen, 1 kaneelstokje, 2 laurierbladeren, 1 appel in blokjes gesneden, 1 fijngesneden ui en 1 eetlepel ongekookte rijst.
Laat dit een nacht staan.
De volgende dag bakt u 200 gram rookspek in blokjes zachtjes uit in een pan met een dikke bodem. Voeg de kool met marinade toe en laat aan de kook komen. Laat de pan met deksel erop 2 uur zachtjes stoven.
De bakbloedworst in plakken snijden van 1 cm breed. Het vel verwijderen, de plakken door bloem wentelen en goed afschudden. 50 gram roomboter bruin laten worden, hierin de plakken bloedworst aan weerskanten vlug bruin bakken. Een appel boren en in plakken snijden. Deze in dezelfde boter bruin bakken. Op iedere plak bloedworst een schijf appel leggen. Serveer met aardappelpuree en geniet!
| |
|
|